Logo Fietsen123

Zoek een leuke fietsroute

Of toon alle fietsroutes

Fietsroute

Fietsroute Kastelen en monumenten bij Utrecht

53 Km (± 3:32 ) | Utrecht | Het weer op de route weather.icon 4 °C 4bft

In en rond de stad Utrecht staan veel mooie kastelen, monumenten en musea. Deze route neemt je mee langs een aantal unieke locaties rond de Domstad, maar het hoogtepunt is wel het grootste kasteel van Nederland: Kasteel de Haar.

De route start vlak bij knooppunt 79, bij Toeristisch Overstappunt Marnemoende. Dit ligt aan de andere kant van de Hollandse IJssel. Vanaf het startpunt fiets je eerst in de richting van Utrecht, om vervolgens via verschillende kastelen weer bij het startpunt aan te komen.

Eerst kom je aan bij de historische plaats IJsselstein. De stad is gebouwd rond Kasteel IJsselstein, waarvan alleen de hoofdtoren nog over is. Om hier te komen, moet je in IJsselstein van de route afwijken. Dit doe je door na het kerkhof rechtsaf te gaan op de Touwlaan. Je ziet de toren dan al snel aan de linkerkant van de weg. Verder op de route, vlak voor knooppunt 81, kom je langs de Oude Sint-Nicolaaskerk. Dit monumentale kerkgebouw behoort tot de Top 100 van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg. De toren is in renaissancistische stijl gebouwd, wat voor de Noordelijke Nederlanden in de 16de eeuw uniek was. De spits is in de jaren 20 van de vorige eeuw vervangen door een spits in de stijl van de Amsterdamse School.

De volgende bezienswaardigheid ligt een stuk verder op de route, bij knooppunt 74 in Nieuwegein. Hier vind je Fort Jutphaas, vroeger onderdeel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, nu een evenementenlocatie met wijnwinkel en wijnbar.

Utrecht

Onderweg naar Utrecht kom je na knooppunt 34 langs de wijk Lunetten, genoemd naar een aantal lunetten van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, die hier op de Houtense Vlakte gebouwd zijn. Twee daarvan zijn onderdeel van het Beatrixpark, de andere twee zijn in gebruik als ‘Fort van de Democratie’ – een initiatief van Stichting Vredeseducatie en Gemeente Utrecht – en als Monumentenwacht Utrecht. Hierna kom je vanaf knooppunt 38 al snel in de binnenstad van Utrecht uit. Daar bevinden zich in de Agnietenstraat een aantal interessante bezienswaardigheden. De Nicolaïkerk is de eerste. Vroeger was dit de parochiekerk voor vissers en schippers; zij trok zelfs mensen uit De Bilt en Vechten. Het unieke van deze kerk is het tweetorenfront. Normaal gesproken had een parochiekerk nooit twee torens; dit was voorbehouden aan kathedralen en klooster- en kapittelkerken. Achter de kerk ligt het vroegere Agnietenklooster. Hier is tegenwoordig het Centraal Museum gevestigd. Dit museum heeft een bijzondere collectie mode, tekeningen, abstracte schilderijen en oudheidkundige vondsten. In het museum wordt veel aandacht besteed aan kunstenaars als Gerrit Rietveld, Dick Bruna en een aantal Utrechtse navolgers van de Italiaanse schilder Caravaggio. Tegenover het Centraal Museum ligt het nijntje museum – het voormalige Dick Bruna huis – dat ook bij het Centraal Museum hoort.

Na deze musea ga je linksaf richting de Dom. Je komt hier via de Lange Nieuwstraat, waaraan je het Universiteitsmuseum, het Catharijneconvent en de Sint-Catharinakathedraal kunt vinden. Het Universiteitsmuseum beheert de historische collecties van de Universiteit Utrecht. Bij het museum hoort ook de botanische tuin ‘De Oude Hortus’.

Het Catharijneconvent en de bijbehorende Sint-Catharinakathedraal vormden samen een klooster van de Johannieters in Utrecht. Aan het begin van de 17de eeuw hield het klooster in Utrecht op te bestaan, omdat door de Reformatie geen nieuwe leden mochten toetreden. Uiteindelijk heeft het klooster de bestemming gekregen van rijksmuseum met een bijzondere collectie (kunst)historische objecten vanaf de vroege Middeleeuwen. Hiermee wordt een beeld geschetst van de christelijke kunt- en cultuurgeschiedenis en de invloed die dit heeft gehad op de Nederlandse samenleving. De Sint-Catharinakathedraal, die zich naast het Catharijneconvent bevindt, is de kathedraal van het aartsbisdom Utrecht. In de kerk staat een van de weinige overgebleven sacramentstorens in Nederland.

De Dom

Aan het einde van de Lange Nieuwstraat kom je uit op het Domplein, waar je de Domtoren en de Domkerk niet kunt missen. Wat meteen opvalt, is het feit dat de twee van elkaar gescheiden zijn. Dit is niet altijd zo geweest: vroeger was de Domkerk één geheel, maar een storm in 1674 verwoestte het schip van de kerk. Aan het resterende deel van de kerk kun je zien waar het schip de toren en de kerk verbonden heeft en op het Domplein kun je nog zien waar de pilaren hebben gestaan. Dit geeft een goede indruk van de afmetingen die de kerk destijds had. Met een hoogte van ruim 112 meter is de Domtoren de hoogste kerktoren van Nederland.

Via de Janskerk, een van de vijf voormalige kapittelkerken van de stad, kom je uit bij knooppunt 31. Hier vind je tegen Stadskasteel Oudaen. Dit versterkte huis, dat in de Middeleeuwen gebouwd is, behoort tot de belangrijkste monumenten van de stad. Tegenwoordig is er een brouwerij en restaurant gevestigd. Hierna verlaat je via de knooppunten 28 en 53 de stad. Na knooppunt 53 kom je langs Slot Zuylen. Het huidige kasteel is gebouwd in 1510 en was eigendom van de familie Van Tuyll van Serooskerken. Op het kasteel werd in 1740 de bekende schrijfster en componiste Belle van Zuylen geboren. Om het kasteel ligt een mooi park van ongeveer anderhalf hectare. Hier vind je onder andere een unieke slangenmuur, een muur met een slingerende lijn en een gelijke dikte over de gehele lengte. Zo’n muur heeft als voordeel dat er geen steunberen nodig zijn om het te verstevigen. Na Slot Zuylen fiets je verder in de richting van Haarzuilens.

Dit kleine dorpje (knooppunt 12) ligt onder de rook van Utrecht. Het is in de Middeleeuwen gebouwd onder bescherming van het toenmalige Kasteel de Haar. Toen het kasteel vervallen was tot een ruïne, kon men in het dorp kaartjes kopen om de ruïne te bezoeken. Bij de herbouw van Kasteel de Haar werd het dorp ongeveer anderhalve kilometer naar het oosten verplaatst. Hierbij hield men de oorspronkelijke vorm van brinkdorp aan. In het dorpje valt vooral ’t Wapen van Haarzuylen op. Dit gebouw is ontworpen als raadszaal en tegenwoordig in gebruik als herberg.

Modern Middeleeuws kasteel

Naast het dorp staat het grootste kasteel van Nederland: Kasteel de Haar. De toegang tot het kasteel ligt bij knooppunt 11. Al in de 13de eeuw stond er een Huis de Haar op een oeverwal langs de Rijn. In 1391 werd dit versterkte huis voor het eerst vermeld, maar het is niet bekend hoe het eruit heeft gezien. Wel is bekend dat het in die tijd eigendom was van de familie De Haar. In de 15de eeuw kwam het kasteel door een huwelijk in handen van de familie van Zuylen. Niet lang daarna werd het kasteel verwoest door twisten tussen de bisschop van Utrecht en de stad Utrecht. In 1482 werd het herbouwd, en kreeg het de kenmerkende vijfhoekige plattegrond die het nu heeft.

In de 19de eeuw was het kasteel niet veel meer dan een ruïne. Na zijn huwelijk met de Franse Hélène de Rothschild besluit Etienne van Zuylen – die het kasteel geërfd had – om het te herbouwen als een eerbetoon aan zijn familie. Hiervoor schakelde hij architect Pierre Cuypers in, bekend van het Rijksmuseum en het Centraal Station van Amsterdam. Het nieuwe kasteel zou gebouwd worden op de plattegrond van zijn voorganger en door de neogotische bouwstijl wekt het kasteel de indruk dat het er al vanaf de Middeleeuwen staat. Het interieur is daarentegen allesbehalve Middeleeuws. Tegenwoordig is het heel vanzelfsprekend dat we elektriciteit en stromend water hebben, maar aan het einde van de 19de eeuw waren deze zaken een ongekende luxe. Kasteel de Haar had het allemaal: centrale verwarming, stromend water, een lift, elektriciteit en was daarmee luxer dan het paleis van de koningin van Nederland.

Het kasteel is dagelijks van 11 tot 17 te bezichtigen. Tijdens een bezoek sta je werkelijk versteld van de luxe van het kasteel. Opvallend is dat de gastenkamers geen van alle hetzelfde zijn. Omdat baron Etienne van Zuylen regelmatig gasten ontving op het kasteel, wilde hij niet dat het kasteel de uitstraling zou hebben van een gewoon hotel; het moest iets unieks zijn. Dat unieke heeft hij zeker gerealiseerd, zoals je snel genoeg merkt bij een bezoek aan het kasteel. Ook het park – dagelijks geopend van 9 tot 17 – om het kasteel is prachtig. De kasteeltuinen hebben de oorspronkelijke functie van het landschap – voornamelijk weilanden – behouden. Hierbij is een opvallende combinatie gebruikt: Franse stijltuinen liggen in een Engels landschapspark. Verder bestaat het park uit wateren, bosschages, moestuinen en volières. In het park vind je verder nog verschillende poorten, die elk uit twee torens bestaan en waarvan één zelfs een kasteeltje op zich is. Deze poort wordt het Châtelet genoemd en is tegenwoordig nog steeds het familiegebouw van de familie van Zuylen.

In het kasteelpark staat ook een kapel, die in 1420 voor het eerst genoemd wordt, maar waarschijnlijk nog ouder is. Bij de restauratie is de kapel in neogotische stijl uitgevoerd. Binnen in de kerk vind je een aantal heiligenbeelden en een grafkelder. Samen met het Stalplein, waar koetshuizen en garages staan, vormen al deze gebouwen Kasteel de Haar. Wat je er kunt zien, is eigenlijk te veel om op te noemen; dit moet je zelf ervaren. Na het kasteel fiets je via de knooppuntenroute terug naar het startpunt.


Knooppuntroute

  • 79
  • 81
  • 80
  • 75
  • 50
  • 74
  • 73
  • 13
  • 30
  • 34
  • 37
  • 38
  • 31
  • 28
  • 53
  • 45
  • 46
  • 18
  • 16
  • 13
  • 40
  • 12
  • 14
  • 11
  • 10
  • 75
  • 56
  • 32
  • 76
  • 77
  • 78
  • 79

Disclaimer

Voor alle vragen over deze fietsroute, kunt u contact opnemen met de redactie van Fietsen123.

Fietsen123 maakt gebruik van de routeplanner van de Fietsersbond en is niet verantwoordelijk voor tussentijdse wijzigingen in het Nederlandse fietsknooppuntennetwerk.
Meldingen over ontbrekende of beschadigde fietsknooppuntborden kunt u kwijt op de website Bordje weg.
Kloppen de nummers van de knooppunten niet? Dan kunt u dat melden bij de Fietsersbond.
Meer informatie over het beheer en het onderhoud van de Nederlandse fietsknooppunten vindt u in dit artikel: Fietsen met knooppunten: soms gaat het mis.

Wij wensen u veel fietsplezier!

Andere routes in de buurt van IJsselstein